Rdza pelargonii to powszechna choroba grzybowa, która może szybko wyniszczyć rośliny, jeśli nie zostanie odpowiednio zidentyfikowana i zwalczona. Charakteryzuje się jasnożółtymi plamami na górnej stronie liści oraz brunatnymi brodawkami od spodu, a w zaawansowanym stadium może objąć ponad 50% liści. Skuteczne działanie wymaga zastosowania odpowiednich środków chemicznych lub domowych oprysków, a także wprowadzenia profilaktyki, co może zredukować infekcje o 30-40% [4].
Jakie są najczęstsze błędy w pielęgnacji pelargonii, które sprzyjają rdzy i jak ich unikać?
Nadmierne nawadnianie, zbyt gęste sadzenie oraz brak odpowiedniej wentylacji to kluczowe czynniki, które tworzą idealne środowisko dla rozwoju rdzy pelargonii. Unikanie tych błędów poprzez racjonalną pielęgnację, taką jak podlewanie bezpośrednio do podłoża i zapewnienie 20-30 cm odstępu między roślinami, jest fundamentalne dla zdrowia pelargonii i znacząco redukuje ryzyko infekcji.
Wpływ wilgotności na rozwój grzyba
Grzyb Puccinia pelargonii-zonalis, odpowiedzialny za rdzę, rozwija się najlepiej w warunkach wysokiej wilgotności powietrza, zwłaszcza powyżej 85% [2]. Dlatego unikanie moczenia liści podczas podlewania jest kluczowe. Zaleca się podlewanie roślin bezpośrednio do podłoża, najlepiej w godzinach porannych, aby ewentualna wilgoć na liściach zdążyła wyschnąć przed wieczorem. Stagnująca woda na liściach, szczególnie w nocy, stwarza idealne warunki do kiełkowania zarodników grzyba.
Znaczenie wentylacji i odległości między roślinami
Zbyt gęste sadzenie pelargonii ogranicza cyrkulację powietrza, co sprzyja utrzymywaniu się wysokiej wilgotności wokół roślin. Należy zapewnić odpowiednie odstępy między sadzonkami, co najmniej 20-30 cm, aby powietrze mogło swobodnie krążyć. W przypadku uprawy na balkonie lub w donicach, ważne jest, aby nie ustawiać ich zbyt blisko siebie. Dobra wentylacja nie tylko utrudnia rozwój rdzy, ale także zapobiega innym chorobom grzybowym i bakteryjnym.
Prawidłowe nawadnianie pelargonii
Prawidłowe nawadnianie pelargonii polega na umiarkowanym podlewaniu, dostosowanym do potrzeb rośliny i warunków pogodowych. Nadmierne nawadnianie prowadzi do przelania, co osłabia system korzeniowy i zwiększa podatność na choroby. Podłoże powinno być wilgotne, ale nie mokre. Przed kolejnym podlaniem warto sprawdzić wilgotność ziemi palcem na głębokości kilku centymetrów. Drenaż w doniczkach jest niezbędny, aby zapobiec zaleganiu wody.
💡 Wskazówka: Zawsze podlewaj pelargonie u podstawy, unikając zraszania liści. To prosta, ale bardzo skuteczna metoda prewencji rdzy.
Jakie domowe sposoby na rdzę pelargonii są najskuteczniejsze i bezpieczne dla roślin?
Do najskuteczniejszych domowych sposobów na rdzę pelargonii należą opryski z sody oczyszczonej, octu jabłkowego oraz roztwory z czosnku, które działają grzybobójczo i wzmacniają odporność roślin. Te metody są bezpieczne dla środowiska i mogą być stosowane zarówno prewencyjnie, jak i interwencyjnie we wczesnych stadiach choroby, redukując objawy rdzy o 70-80% [3].
Przepisy na domowe opryski (soda, ocet, czosnek)
Oprysk z sody oczyszczonej: Rozpuść 1 łyżeczkę sody oczyszczonej w 1 litrze wody [3]. Dodatkowo, aby zwiększyć przyczepność roztworu, można dodać kilka kropel płynu do mycia naczyń lub szarego mydła. Opryskiwać rośliny co 7-10 dni, najlepiej wieczorem, aby uniknąć poparzeń słonecznych na liściach. Soda tworzy na powierzchni liści środowisko niekorzystne dla rozwoju grzybów.
Oprysk z octu jabłkowego: Wymieszaj 1 część octu jabłkowego z 10 częściami wody. Podobnie jak w przypadku sody, można dodać odrobinę mydła. Octem należy opryskiwać porażone liście, pamiętając, że zbyt wysokie stężenie może uszkodzić roślinę. Stosować raz w tygodniu.
Roztwór z czosnku: Zmiażdż 2-3 ząbki czosnku i zalej je 1 litrem gorącej wody. Pozostaw na kilka godzin (lub całą noc) do naciągnięcia, a następnie przecedź. Uzyskany roztwór rozcieńcz z wodą w proporcji 1:1 i opryskuj nim pelargonie. Czosnek zawiera związki siarki, które mają właściwości grzybobójcze.
Stosowanie wyciągów roślinnych jako prewencja
Właściwości grzybobójcze i wzmacniające wykazują również wyciągi z innych roślin. Wyciąg z pokrzywy (fermentowany przez 2-3 tygodnie) lub ze skrzypu polnego (gotowany przez 30 minut) to doskonałe preparaty do prewencyjnego opryskiwania. Stosowanie ich regularnie co 2-3 tygodnie może wzmocnić naturalną odporność pelargonii i zmniejszyć ryzyko infekcji rdzą.
Naturalne metody wzmacniania odporności
Oprócz oprysków, ważna jest ogólna kondycja rośliny. Wzmacnianie odporności pelargonii to także dbanie o odpowiednie nawożenie. Używaj nawozów bogatych w potas i fosfor, które poprawiają zdrowotność tkanek, ale unikaj nadmiaru azotu, który sprzyja bujnemu wzrostowi, ale jednocześnie osłabia odporność. Regularne usuwanie uszkodzonych liści i kwiatów również przyczynia się do poprawy wentylacji i ogólnego stanu rośliny.
Czym charakteryzuje się rdza pelargonii i jak odróżnić ją od innych chorób liści?
Rdza pelargonii objawia się charakterystycznymi, jasnożółtymi plamami na górnej stronie liści oraz brunatnymi, wypukłymi brodawkami (urediniami) od spodu, które odróżniają ją od niedoborów pokarmowych czy innych infekcji grzybowych. Zrozumienie tych symptomów, szczególnie pojawianie się urediniów, jest kluczowe dla szybkiej diagnozy i skutecznego leczenia, pozwalając na interwencję w ciągu 10-14 dni od infekcji [2].
Szczegółowe objawy na górnej i dolnej stronie liści
Początkowo rdza objawia się jako niewielkie, jasnożółte lub zielonkawożółte plamki na górnej powierzchni liści. W miarę postępu choroby, te plamki powiększają się i często tworzą koncentryczne okręgi. Kluczową cechą diagnostyczną jest pojawienie się na spodniej stronie liści brunatnych, proszkowatych brodawek, zwanych urediniami [1]. Brodawki te pękają, uwalniając zarodniki grzyba, które z łatwością przenoszą się na inne rośliny. Porażone liście żółkną, usychają i przedwcześnie opadają, co prowadzi do ogólnego osłabienia rośliny.
Cykl rozwojowy grzyba Puccinia pelargonii-zonalis
Grzyb Puccinia pelargonii-zonalis to jednodomny patogen, co oznacza, że cały jego cykl rozwojowy odbywa się na jednym żywicielu – pelargonii. Zarodniki grzyba, przenoszone przez wiatr, wodę lub narzędzia, osiadają na liściach i w sprzyjających warunkach (wysoka wilgotność, temperatura 18-25°C) kiełkują, infekując tkanki rośliny [2]. Pierwsze objawy mogą być widoczne już po 10-14 dniach od infekcji. Grzyb produkuje zarodniki urediniospory, które są odpowiedzialne za wtórne infekcje i szybkie rozprzestrzenianie się choroby.
Różnice między rdzą a plamistościami, mączniakiem rzekomym
Rozróżnienie rdzy od innych chorób jest bardzo ważne:
| Choroba | Charakterystyczne objawy |
|---|---|
| Rdza pelargonii | Jasnożółte plamy na górze, brunatne, wypukłe brodawki (uredinia) na spodzie liści. |
| Plamistości liści | Nieregularne plamy, często z obwódką, ale rzadko wypukłe brodawki. |
| Mączniak rzekomy | Biały, mączysty nalot na górze liści, fioletowo-szare przebarwienia od spodu, brak brodawek. |
| Niedobory pokarmowe | Równomierne żółknięcie (chloroza) liści, brak brodawek. |
Kluczowym elementem diagnostycznym rdzy pelargonii są wspomniane brunatne, wypukłe brodawki na spodniej stronie liści.
Jak skutecznie zwalczyć rdzę na liściach pelargonii za pomocą środków chemicznych?
Skuteczne zwalczanie rdzy pelargonii wymaga zastosowania specjalistycznych fungicydów, takich jak Amistar 250 SC, Scorpion 325 SC lub Tebuconazole, zgodnie z zaleceniami producenta i w odpowiednich odstępach czasu, zazwyczaj 7-14 dni [1]. Wybór preparatu zależy od stopnia zaawansowania choroby i dostępności produktów na rynku ogrodniczym.
Przegląd rekomendowanych fungicydów
Do zwalczania rdzy pelargonii poleca się fungicydy o działaniu układowym, które wnikają w tkanki rośliny i chronią ją od środka. Najczęściej rekomendowane substancje aktywne to:
* Azoksystrobina (np. Amistar 250 SC): Należy do grupy strobiluryn, działa zapobiegawczo i interwencyjnie, hamując oddychanie grzybów. Skuteczność do 90% przy wczesnym zastosowaniu [1].
* Difenokonazol + Azoksystrobina (np. Scorpion 325 SC): Połączenie dwóch substancji aktywnych zwiększa skuteczność i ogranicza ryzyko uodparniania się grzyba. Działa systemicznie.
* Tebuconazole: Należy do triazoli, działa interwencyjnie i zapobiegawczo, hamując syntezę ergosterolu w komórkach grzyba.
Tabela: Rekomendowane fungicydy do zwalczania rdzy pelargonii
| Nazwa fungicydu | Substancja aktywna | Działanie | Zalecane dawkowanie (orientacyjne) | Częstotliwość stosowania |
| :———————- | :————————————- | :——————– | :——————————— | :————————— |
| Amistar 250 SC | Azoksystrobina | Zapobiegawcze, interwencyjne | 5 ml na 10 litrów wody | Co 7-10 dni, 2-3 opryski |
| Scorpion 325 SC | Difenokonazol + Azoksystrobina | Zapobiegawcze, interwencyjne | 2 ml na 5 litrów wody | Co 10-14 dni, 2 opryski |
| preparaty z Tebuconazole | Tebuconazole | Zapobiegawcze, interwencyjne | Zgodnie z etykietą producenta | Co 10-14 dni |
| Polyversum WP | Pythium oligandrum (biologiczny) | Zapobiegawcze | 5 g na 10 litrów wody | Co 14 dni, wcześnie rano lub wieczorem |
Instrukcja stosowania oprysków (dawkowanie, częstotliwość)
Przed zastosowaniem jakiegokolwiek fungicydu, zawsze należy dokładnie zapoznać się z etykietą producenta i przestrzegać zaleceń dotyczących dawkowania i częstotliwości stosowania. Zazwyczaj zaleca się wykonanie od 2 do 3 oprysków w sezonie wegetacyjnym, w odstępach 7-14 dni [1]. Opryski należy wykonywać w bezdeszczową pogodę, najlepiej wieczorem lub wcześnie rano, aby uniknąć szybkiego parowania preparatu i ewentualnych poparzeń liści. Pamiętaj, aby opryskiwać zarówno górną, jak i dolną stronę liści.
Bezpieczeństwo stosowania środków ochrony roślin
Podczas stosowania środków chemicznych należy zachować szczególną ostrożność. Zawsze używaj rękawiczek ochronnych, okularów i maski, aby uniknąć kontaktu z preparatem. Po zakończeniu pracy dokładnie umyj ręce i narzędzia. Przechowuj fungicydy w oryginalnych opakowaniach, z dala od dzieci i zwierząt, w miejscu suchym i zacienionym. Przestrzeganie okresu karencji jest obowiązkowe, zwłaszcza jeśli w pobliżu uprawia się rośliny jadalne.
Jakie działania profilaktyczne należy podjąć, aby zapobiec rdzy pelargonii?
Kluczowe działania profilaktyczne obejmują wybór odpornych odmian, zapewnienie odpowiedniej cyrkulacji powietrza, unikanie moczenia liści podczas podlewania oraz regularne usuwanie porażonych części roślin. Te proste, ale konsekwentne praktyki znacząco zmniejszają ryzyko wystąpienia rdzy o co najmniej 30-40% [4].
Wybór odmian odpornych na choroby
Pierwszym krokiem w prewencji jest wybór odmian pelargonii, które są naturalnie bardziej odporne na choroby grzybowe, w tym rdzę. Niektóre hodowle oferują odmiany o zwiększonej tolerancji na Puccinia pelargonii-zonalis. Odporne odmiany pelargonii mogą zmniejszyć ryzyko zachorowania o 30-40% [4]. Warto zapytać sprzedawcę w centrum ogrodniczym o takie rekomendacje, np. odmiany Pelargonium x hortorum.
Optymalne warunki uprawy (światło, wilgotność, temperatura)
Pelargonie preferują słoneczne stanowiska, z dobrą cyrkulacją powietrza. Zapewnij im co najmniej 6 godzin bezpośredniego światła słonecznego dziennie. Unikaj miejsc cienistych i wilgotnych, które sprzyjają rozwojowi grzybów. Optymalna temperatura dla wzrostu pelargonii to 20-25°C w ciągu dnia i około 15-18°C w nocy. Zbyt wysoka wilgotność powietrza, zwłaszcza w połączeniu z niską temperaturą i słabą wentylacją, jest głównym czynnikiem ryzyka.
Higiena w ogrodzie i dezynfekcja narzędzi
Regularne usuwanie opadłych liści i uschniętych kwiatów jest niezwykle ważne, ponieważ mogą one być siedliskiem zarodników grzyba. Nie kompostuj porażonych resztek roślinnych – najlepiej je spalić lub wyrzucić do kosza na śmieci, aby zapobiec rozprzestrzenianiu się patogenu. Dezynfekuj narzędzia ogrodnicze (sekatory, nożyczki) przed i po użyciu, zwłaszcza po pracy z porażonymi roślinami. Roztwór alkoholu izopropylowego o stężeniu 70% lub wybielacza (1:9 z wodą) skutecznie zabija zarodniki.
⚠️ Uwaga: Pamiętaj, że nawet odporne odmiany wymagają odpowiedniej pielęgnacji. Od odporność nie oznacza stuprocentowej nietykalności, a jedynie mniejsze ryzyko zachorowania.
Czy rdzę pelargonii można zwalczyć w zaawansowanym stadium i kiedy roślina jest skazana na usunięcie?
W zaawansowanym stadium, gdy ponad 50% liści jest porażonych, roślina jest trudna do uratowania i często lepiej ją usunąć, aby zapobiec rozprzestrzenianiu się grzyba na inne okazy, redukując ryzyko infekcji o 80-90%. Wczesne wykrycie i interwencja są kluczowe dla sukcesu w walce z rdzą, gdy porażenie obejmuje mniej niż 25% liści.
Ocena stopnia zaawansowania choroby
Stopień zaawansowania choroby jest kluczowy dla podjęcia decyzji o leczeniu. Jeśli rdza objęła tylko kilka liści (mniej niż 25% powierzchni rośliny), istnieje duża szansa na wyleczenie. W takim przypadku należy natychmiast usunąć wszystkie porażone liście i zastosować odpowiednie fungicydy lub domowe opryski. Usuwanie porażonych liści jest kluczowe, szczególnie jeśli stanowią ponad 25% rośliny [1]. Regularne monitorowanie i szybka reakcja mogą uratować roślinę.
Szanse na wyleczenie silnie porażonych roślin
Kiedy choroba jest w zaawansowanym stadium, a większość liści jest pokryta brodawkami i żółtymi plamami, szanse na całkowite wyleczenie rośliny drastycznie maleją. Roślina jest już mocno osłabiona, a grzyb mógł przeniknąć do innych części, co utrudnia jego całkowite wyeliminowanie. Należy pamiętać, że silnie porażona roślina stanowi również źródło infekcji dla innych okazów w otoczeniu.
Kiedy podjąć decyzję o usunięciu rośliny
Decyzję o usunięciu rośliny należy podjąć, gdy:
* Ponad 50% liści jest silnie porażonych, a roślina wyraźnie słabnie i nie wykazuje oznak poprawy po zastosowaniu środków leczniczych.
* Zarodniki grzyba masowo rozprzestrzeniają się na inne, zdrowe rośliny w otoczeniu.
* Koszt i wysiłek związany z leczeniem przekraczają wartość rośliny lub jej znaczenie w aranżacji (co ma znaczenie w kontekście projektów remontowych, gdzie często łatwiej jest wymienić roślinę).
Usunięcie porażonej rośliny jest często najbezpieczniejszym rozwiązaniem, aby chronić resztę kolekcji i zapobiec dalszemu rozprzestrzenianiu się choroby. Pamiętaj, aby usunięte rośliny spalić lub wyrzucić do szczelnego worka na śmieci.
Jakie domowe sposoby na rdzę pelargonii są najskuteczniejsze i bezpieczne dla roślin?
Do najskuteczniejszych domowych sposobów na rdzę pelargonii należą opryski z sody oczyszczonej, octu jabłkowego oraz roztwory z czosnku, które działają grzybobójczo i wzmacniają odporność roślin. Te metody są bezpieczne dla środowiska i mogą być stosowane zarówno prewencyjnie, jak i interwencyjnie we wczesnych stadiach choroby. Domowy oprysk z sody (1 łyżeczka na 1 litr wody) może być stosowany co 7-10 dni, redukując objawy choroby nawet o 60% [3].
Przepisy na domowe opryski (soda, ocet, czosnek)
Oprysk z sody oczyszczonej: Rozpuść 1 łyżeczkę sody oczyszczonej w 1 litrze wody. Aby zwiększyć przyczepność roztworu, dodaj kilka kropel płynu do mycia naczyń lub szarego mydła. Opryskiwać rośliny co 7-10 dni, najlepiej wieczorem, aby uniknąć poparzeń słonecznych.
Oprysk z octu jabłkowego: Wymieszaj 1 część octu jabłkowego z 10 częściami wody. Stosuj raz w tygodniu, opryskując porażone liście.
Roztwór z czosnku: Zmiażdż 2-3 ząbki czosnku i zalej 1 litrem gorącej wody. Po ostygnięciu i odcedzeniu, rozcieńcz z wodą w proporcji 1:1 i opryskuj pelargonie. Czosnek zawiera związki siarki o działaniu grzybobójczym.
Stosowanie wyciągów roślinnych jako prewencja
Wyciągi z pokrzywy (fermentowane przez 2-3 tygodnie) lub ze skrzypu polnego (gotowane przez 30 minut) to doskonałe preparaty do prewencyjnego opryskiwania. Stosowanie ich regularnie co 2-3 tygodnie wzmacnia naturalną odporność pelargonii i zmniejsza ryzyko infekcji.
Naturalne metody wzmacniania odporności
Dbanie o ogólną kondycję rośliny, poprzez odpowiednie nawożenie nawozami bogatymi w potas i fosfor, również wzmacnia odporność pelargonii. Regularne usuwanie uszkodzonych liści i kwiatów poprawia wentylację.
FAQ
Jakie są domowe sposoby na rdzę pelargonii, które można zastosować natychmiast po zauważeniu objawów?
Natychmiast po zauważeniu objawów rdzy pelargonii można zastosować domowy oprysk z sody oczyszczonej (1 łyżeczka na 1 litr wody z dodatkiem kilku kropel mydła) lub z octu jabłkowego (1:10 z wodą). Należy usunąć wszystkie porażone liście, aby ograniczyć rozprzestrzenianie się grzyba na poziomie 25% powierzchni liści [1].
Jak zwalczyć rdzę na liściach pelargonii, jeśli objawy są już bardzo zaawansowane i roślina słabnie?
W bardzo zaawansowanym stadium rdzy, gdy ponad 50% liści jest porażonych, roślina jest trudna do uratowania. Często najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest usunięcie rośliny, aby zapobiec infekcji innych okazów w promieniu 1 metra. Można spróbować zastosować silne fungicydy chemiczne, ale szanse na pełne wyleczenie są niewielkie.
Czym opryskać pelargorie na grzyba, aby skutecznie i długotrwale chronić je przed chorobą?
Aby skutecznie i długotrwale chronić pelargonie przed grzybami, w tym rdzą, zaleca się stosowanie fungicydów układowych takich jak Amistar 250 SC (azoksystrobina) lub Scorpion 325 SC (difenokonazol + azoksystrobina). Preparaty te wnikają w tkanki rośliny, zapewniając ochronę zarówno zapobiegawczą, jak i interwencyjną, z efektywnością do 90% [1].
Jak pozbyć się grzyba na liściach pelargonii, minimalizując ryzyko nawrotów w kolejnych sezonach?
Aby zminimalizować ryzyko nawrotów rdzy, należy stosować kompleksowe działania: wybierać odporne odmiany (np. Pelargonium x hortorum), zapewnić dobrą wentylację (odstępy 20-30 cm) i unikać moczenia liści podczas podlewania. Regularne usuwanie chorych części roślin, dezynfekcja narzędzi (70% alkohol izopropylowy) i stosowanie oprysków profilaktycznych (domowych lub chemicznych) są kluczowe.
Czy istnieją naturalne metody zapobiegania rdzy pelargonii, które nie wymagają użycia chemicznych środków?
Tak, naturalne metody zapobiegania rdzy pelargonii obejmują stosowanie wyciągów roślinnych, takich jak wyciąg z pokrzywy (fermentowany przez 2-3 tygodnie) lub skrzypu polnego (gotowany przez 30 minut), które wzmacniają odporność roślin. Ważne jest również zapewnienie optymalnych warunków uprawy: dobrej cyrkulacji powietrza, słonecznego stanowiska i prawidłowego nawadniania u podstawy rośliny.
Jak często należy sprawdzać pelargorie pod kątem rdzy, aby wykryć chorobę we wczesnym stadium?
Pelargonie należy sprawdzać pod kątem rdzy regularnie, najlepiej raz w tygodniu, szczególnie w okresach wysokiej wilgotności (powyżej 85%) i ciepłych temperatur (18-25°C). Wczesne wykrycie pierwszych objawów, takich jak jasnożółte plamki na liściach, pozwala na szybką interwencję i zwiększa szanse na wyleczenie.
Czy rdza pelargonii może przenosić się na inne gatunki roślin uprawiane w ogrodzie lub na balkonie?
Rdza pelargonii, wywoływana przez grzyb Puccinia pelargonii-zonalis, jest gatunkowo specyficzna i zazwyczaj nie przenosi się na inne gatunki roślin, poza różnymi odmianami pelargonii. Jest to jednak problem dla różnych odmian pelargonii. Zawsze warto zachować ostrożność i usunąć porażone rośliny, aby zapobiec rozprzestrzenianiu się zarodników w obrębie tej samej grupy roślin.
Jakie warunki środowiskowe najbardziej sprzyjają rozwojowi rdzy pelargonii i jak je modyfikować?
Rozwojowi rdzy pelargonii najbardziej sprzyja wysoka wilgotność powietrza (powyżej 85%) i temperatura w zakresie 18-25°C [2]. Aby je modyfikować, należy zapewnić dobrą cyrkulację powietrza poprzez odpowiednie rozmieszczenie roślin (20-30 cm odstępu), unikać moczenia liści podczas podlewania i podlewać rano, aby wilgoć zdążyła odparować przed nocą.
Jakie są najnowsze rekomendacje dotyczące zwalczania rdzy pelargonii w profesjonalnych uprawach?
W profesjonalnych uprawach najnowsze rekomendacje dotyczące zwalczania rdzy pelargonii koncentrują się na zintegrowanej ochronie. Obejmuje to stosowanie odpornych odmian (z redukcją ryzyka o 30-40% [4]), precyzyjne sterowanie warunkami środowiskowymi (wilgotność poniżej 85%, temperatura 20-25°C), wczesne wykrywanie (cotygodniowe inspekcje) i rotacyjne stosowanie fungicydów o różnych mechanizmach działania (np. Amistar, Scorpion), aby zapobiegać odporności grzyba.
Źródła
- RDZA PELARGONII – Ogrodinfo.pl — ogrodinfo.pl
- Ta choroba potrafi zniszczyć pelargonie w kilka tygodni. Zwróć uwagę na liście — zielonyogrodek.pl
- Ogrodnik z Liroy Merlin pokazał, jak zwalczać rdzę w pelargoniach. Mieszam te składniki w proporcjach 1:1:5 i pryskam. Domowy oprysk, który usuwa rdzę z pelargonii – Super Express – wiadomości, polityka, sport — se.pl
- Spryskaj pelargonie. Będą ciężkie od nowych kwiatów — kobieta.wp.pl
